على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3752

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ص . پ . هر چيز بيهوده و بيكاره و بىفايده و بىثبات . نقشبند ( naqc - band ) ا - ص . پ . نقش و زردوز و گل‌دوز و كسى كه آرايش مىكند . و نقشبند حوادث : از القاب خداوند عالم است . و نيز نقشبند : نام بهاء الدين بخارايى رييس سلسلهء نقشبنديه معاصر با امير تيمور گوركانى . نقشبندى ( naqc - bandi ) ا . پ . صنعت نقاشى و زردوزى و گل‌دوزى . نقشبندى ( naqc - bandi ) و نقشبنديه ( naqc - bandiyye ) ا . پ . نام گروهى از صوفيه منسوب ببهاء الدين نقشبند . نقش بيش ( aaqc - bic ) ا - ص . پ . هر چيزى كه فقط داراى اسم باشد ولى رسم نداشته باشد و اسم بلامسمى . و نوعى از بازى نرد . نقش‌پرداز ( naqc - pard z ) و نقش پيوند ( naqc - payvand ) ص . پ . نقاش و مصور . نقش‌جهان ( naqce - jeh n ) ا . پ . نام ميدانى در اصفهان . و نام شهر نخجوان . نقش زياد ( naqc - ziy d ) ا - ص . پ . اسم بلا مسمى . و نوعى از بازى نرد . نقش‌ساز ( naqc - s z ) و نقش طراز ( naqc - ter z ) و نقش گر ( naqc - gar ) ص . پ . نقاش و مصور . نقشوان ( naqcov n ) ا . پ . شهر نخجوان . نقشه ( naqce ) ا . پ . مأخوذ از تازى - صفحهء كاغذى كه در روى آن شكل و صورت چيزى را رسم كرده مىنمايانند و خاكا و خاكه و كالو و ورنداز و كالوب و كارنامه و گرنامه و نمونه نيز گويند . نقشه‌كش ( naqce - kac ) ا . پ . كسى كه نقشهء چيزى را رسم مىكند . نقشه‌كشى ( naqce - kaci ) ا . پ . علم و صنعت نقشه رسم كردن . نقص ( naqs ) ا . ع . كمى و كمى در دين و عقل و جز آن . يق : دخل عليه نقص فى دينه و عقله و لا تقل نقصان . نقص ( naqs ) م . ع . نقص نقصا و نقصانا و تنقاصا و منقصة ( از باب نصر ) : كم شد از آن چيزى پس از اتمام وى . و نقصه غيره : كم كرد آن را غير آن ( لازم و متعدى ) و گاه داراى دو مفعول مىگردد . يق : نقصت زيدا حقه : كم كردم از زيد حق وى را . نقص ( naqs ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كمى و عيب و منقصت . نقصان ( noqs n ) ا . ع . كمى و آن‌قدر از مال كه كم گردد . نقصان ( noqs n ) م . ع . نقص نقصا و نقصانا . ر . نقص . نقصان ( noqs n ) ا . پ . مأخوذ از تازى - عيب و منقصت و يبه و يزله و زيان و ضرر و خسارت و قصور و تقصير و كوتاهى و درماندگى و كاستگى . و نقصان آوردن : خسارت آوردن . و نقصان كشيدن : ضرر كشيدن . نقض ( naqz ) م . ع . نقض العهد نقضا ( از باب نصر ) : شكست آن عهد و پيمان را . و نقض الحبل : باز كرد تاب آن ريسمان را . و نقض البناء : خراب كرد آن بنا را . و نقضت الطهارة : باطل شد طهارت . و نقض الجرح بعد برئه : فاسد شد آن زخم پس از به شدن . و نقض الامر بعد الصيانة : خراب شد آن كار پس از استوارى . نقض ( naqz ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شكستگى عهد و پيمان . نقض ( neqz ) ا - ص . ع . شتر لاغر شدهء از بسيارى سفر ، مؤنث و مذكر در وى يك‌سان است و يا در مؤنث نقضه گويند . و تاب باز كردهء از ريسمان . و خراب شدهء از بنا . و عهد شكسته . و زمين در وا شدهء هنگام بر آمدن سماروغ . ج : انقاض و نقوض . و آوازهء چوزهء مرغ . و بانك عقرب و غوك و عقاب و شتر مرغ و باز و بلدرچين و دنك و مانند آن . و آواز بند اندام مردم . و نيز نقض : بمعنى نفض . ر . نفض . نقض ( neqz ) و ( naqaz ) ا . ع . پارچه‌اى كه تاب نخهاى آن را باز كرده و غاز نموده تا درباره ريسند . و سطح زمين در وا شدهء براى آمدن سماروغ . ج : انقاض و نقوض . نقض ( noqz ) ا . ع . كنار شكسته و خراب شدهء از بنا و عمارت . نقض ( naqaz ) ا . ع . بناى خراب شدهء فرو آمده . نقض ( noqaz ) ا . ع . نوعى از بند كشتىگيرى . نقضة ( neqzat ) ا . ع . ماده شتر لاغر شدهء از بسيارى سفر . نقط ( naqt ) م . ع . نقط الحرف نقطا ( از باب نصر ) : نقطه گذاشت آن حرف را . نقط ( noqat ) ع . ج . نقطة . نقطة ( naqtat ) ا . ع . يك مرتبه نقطه گذاشتن . نقطة ( noqtat ) ا . ع . خجك سياهى بر سپيدى و يا عكس آن . و خجكى كه بر حرف معجم گذارند . ج : نقط و نقاط .